گزارشي از سفر تبليغي كارشناسان دفتر مطالعات و تحقيقات زنان به لبنان
مقالات
" در مرداد ماه سال جاري مسئول و يكي از اعضاي كادر علمي دفتر مطالعات و تحقيقات زنان، در سفري يك هفتهاي به لبنان، كه با هماهنگي سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامي انجام شد، علاوه بر فعاليتهاي تبليغي در موضوع زن و خانواده، با خواهران طلبه، مسئولان تشكلهاي فرهنگي، مراكز علمي لبنان ديدار كرده و موضوعات مورد نظر را به بحث گذاشتند كه گزارش مختصري از آن تقديم ميگردد.
مطالعه اين گزارش از آن رو حائز اهميت است كه تصويري هر چند اجمالي از نگاه گروهي از زنان عرب و مسلمان و كساني كه با نگاهي بيروني ـ اما نگران، علاقمند و پيگير ـ مسائل ايران را دنبال ميكنند، دارد. چنين ارتباطهايي علاوه بر آنكه زمينه آشنايي بهتر كارشناسان داخلي را با مسائل زنان جهان اعلام فراهم ميسازد، ضرورتهايي جديد را باز ميشناساند، در بستر تفاوتهاي فرهنگي چالشهاي پيش رو را شفافتر مينمايد و كاستيهاي نهادهاي دولتي و غير دولتي داخلي را در ارتباطات بينالمللي، ترسيم مينمايد.
شايد بتوان نتيجهاي اين ديدار را تاكيد بر 2 مهم دانست.
ضرورت ايجاد نهضت ترجمه در حوزه علميه
ضرورت ارتباط سازمان يافتهِ فرهيختگان جهان اسلام
نگاه شيعي به زن؛ ديدگاه برتر
در ديدار با شيخ اكرم بركات، مسئول هيئات ثقافي (تشكلهاي فرهنگي) حزب ا... لبنان موارد ذيل مطرح شد.
ـ امروزه نگاه شيعي به زن به عنوان ديدگاهي بهتر و روشنفكرانهتر از ديدگاه اهل تسنن مطرح شده است.
ـ امروزه تفكر امام خميني (ره) در بين علمايي هم كه گمان نميكرديم تاثير خود را گذاشته است.
ـ هم اكنون جهان اسلام تشنهِ انديشهِ شيعه است اما متاسفانه انديشههاي امام انعكاس چنداني ندارد و حتي شبكههاي تلويزيوني بينالمللي مانند العالم بيشتر به بيان انديشههاي ماقبل از امام ميپردازند.
ـ در مورد زنان، از سوي ما بيشتر موضع انفعالي صورت گرفته و تنها به بيان منصوصات پرداختهايم. از سوي ديگر، بيشتر بحثهاي اختلافي مطرح ميشود.
ـ مشكل ميان ايرانيان و عربها، اختلاف زبان است كه تاسيس دارالترجمههاي تخصصي لازم به نظر ميرسد.
ـ در حزب ا... لبنان مركز تحقيقات زنان و مجلهِ تخصصي زنان داير نشده كه به دليل ضعف علمي و فاصلهِ زياد زنان حزب ا... لبنان با سطوح عاليه است.
ـ انجام قرادادهاي مشترك كه مجموعهاي از فعاليتهاي پژوهشي، آموزشي، ترجمه و كنفرانسهاي علمي مشترك باشد مورد نياز و لزوم حزب ا... لبنان و شيعيان عرب زبان است.
مجلس زنان لبنان؛ همان تفكرات رايج در دنيا
مجلس نسائيهِ لبنان مركب از نمايندگان 170 سازمان غيردولتي زنانه است. گروههاي مختلف سعي ميكنند تا نمايندگانشان در اين مجلس فعال و داراي اعتبار باشند. تقريباً تمام گروههاي زنانه لبنان كه اكثراً مسيحي و يا سني مذهب هستند در اين مجلس حضور دارند. كادر مركزي مجلس نسائيه مركب از رئيس، چهار نائب رئيس، شش رئيس لجنه و شش نفر مسئول مناطق (بيروت، بقاع، جبل، جنوب، شمال و نبطيه) ميباشد.
تفكر غالب در ميان نمايندگان اين مجلس همان تفكرات رايج در دنياست؛ يعني سعادت زن را حضور در عرصههاي اجتماعي مردانه و برخورداري از حقوق و فرصتهاي مشابه و منشاء مشكلات را جوامع مرد سالار (مجتمع ذكوري) ميدانند. گرچه بيشتر اعضاي اين مجلس با اسرائيل و امريكا مخالفاند اما مخالفتها از سطح مسائل سياسي به مسائل فرهنگي كشيده نشده است.)
در نشستي كه اعضاي كادر مركزي مجلس حضور داشتند، در ابتدا فائقه تركي رئيس مجلس نسائيه توضيحاتي از مجلس و از وضعيت زنان لبنان ارايه داد. وي گفت: در كشور ما به دليل تعدد طوائف لبنان، قوانين متعددي اعمال ميشود و يكي از موضوعات مهم براي ما امكان اتحاد قوانين در موضوع زنان است.
در ادامه جلسه، خانم علاسوند متن مكتوبي را كه حاوي ديدگاههاي وي در موضوع زنان و ضرورت نگاه نظاممند بود قرائت كرد. پس از آن چون بنابر هماهنگي قبلي قرار بر اين بود كه هيئت ايراني بيشتر از ديدگاه نمايندگان لبناني مطلع شوند و به مسائل مورد نظر آنان پاسخ دهند، پرسشهاي متعددي از سوي حضار مطرح شد از جمله:
1ـ با روي كارآمدن متشدّدين (تندروها) در ايران، براي زنان ايران چه آيندهاي پيشبيني ميشود؟
پاسخ: اصولاً دستهبنديهاي محافظهكار، اصلاحطلب و... كه توسط رسانههاي غربي در مورد ايران مطرح ميشود تقسيمبنديهاي صددرصد مقبولي در داخل كشور نيست.
امروز دفاع از شخصيت و حقوق زن، موضوعي نيست كه در سطح مسئولان كشور محل خلاف باشد. آنچه گاه مورد اختلاف نظر قرار ميگيرد چگونگي دفاع از حقوق زنان و شيوههاي حمايت از زنان است. به عنوان مثال برخي طرح مهريه به نرخ روز را در دفاع از حقوق زنان ارايه كردند و برخي ديگر معتقد بودند كه اين طرح به دليل اين كه سبب افزايش طلاق خلع ميشود و مرد براي فرار از مهريهِ سنگين به خشونت عليه زن مبادرت ميكند، به نفع زن نيست.
2ـ در ايران درصد حضور زنان در مسئوليتهاي دولتي مثل وزارت، رياست و... چقدر است؟
پاسخ: شعار مسئولان ايراني شايستهسالاري است. آنچه براي نظام ايران مهم تلقي شده آن است كه دغدغهِ توجه به مسائل زنان در تمام دستگاههاي دولتي وجود داشته باشد. هم اكنون تمام وزارت خانهها و مراكز اصلي نظام داراي دفاتر مشاور امور زنان هستند. به علاوه مركز امور مشاركت زنان رياست جمهوري كه رئيس آن مشاور رئيس جمهور است، به طور تخصصي به مسائل زنان اهتمام ميكند. آنچه بيش از حضور زنان در عرصههاي تصميمگيريهاي كلان اهميت دارد، حضور آنان در تصميمسازيهاست؛ به اين معنا كه در تصميمگيريها مصالح جامعه زنان لحاظ شود.
َ از آنجا كه احساس شد دغدغهِ افراد حاضر در جلسه موضوع برابري زن و مرد در ايران و الحاق ايران به كنوانسيون محو كليه اشكال تبعيض عليه زنان و حضور زنان در عرصههاي اجتماعي و مديريتي است، لازم ديده شد كه در اين زمينه نكاتي ارائه شود از جمله:
1ـ مفاهيمي چون برابري، آزادي و عدالت، امروزه مفاهيمي مقدس تلقي ميشوند اما برداشت واحدي از آن وجود ندارد. گرچه جهان غرب سعي ميكند برداشت خود را از اين مفاهيم به عنوان ملاك و ميزان قرار دهد اما ما براساس نگرش اسلامي برداشتي خاص از اين مفاهيم داريم. برابري گزارهاي (برابري در تك تك گزارههاي حقوقي) را به مصلحت زن و مرد نميدانيم و برابري مجموعي (ارزشمندي مشترك مجموعه حقوق و تكاليف مرد با مجموعه حقوق و تكاليف زن) را به مقصود دين نزديكتر ميدانيم. به عنوان مثال گرچه در نگاه اول تفاوت ديه و ارث زن و مرد در نگاه منتقدان، ناشي از نابرابري در ارزشهاي انساني تلقي شده است اما اگر توجه به حكم وجوب انفاق، عاقله، مهريه و هزينههاي جنگ و جهاد داشته باشيم، برخورداري مرد از سهمالارث بيشتر به معناي حمايت از نقش نانآوري و ساير نقشهاي وي خواهد بود. با همين نگاه دو برابر بودن ديه هم به معناي حمايت اقتصادي از خانوادهاي است كه نانآور خود را از دست داده است، نه حمايت از مرد (نانآور.) در اين نگاه عدالت هم از نگاهي به مجموعه احكام شرعي انتزاع ميشود؛ نه از توجه به تك تك گزارهها به طور مستقل.
2ـ در كشور ايران ميتوانيم 3 مرحله را در مورد زنان به تصوير بكشيم الف: قبل از انقلاب كه رهبران مذهبي زنان را به شركت فعال در امور اجتماعي فرا نميخواندند؛ به اين دليل كه در حكومت پهلوي از زنان استفادهِ ابزاري به عمل ميآمد و حضور در اين عرصهها به منزلهِ حضور در محيط فاسد بود. ب: پس از انقلاب كه رهبران نظام با رفع موانع قبلي خواهان شركت فعال زنان در مقدرات سياسي و اجتماعي كشور شدند. ج: زمان حاضر كه زمان فعاليت نهادهاي علمي كشور براي دستيابي به الگوي مشاركت اجتماعي است. اگر در اوايل انقلاب زنان را به مشاركت فرا ميخوانديم، دغدغهِ امروز ما اين است كه مشاركت زنان براساس چه اسلوبي باشد كه اولاً بيشترين تاثير را در پيشرفت كشور داشته باشد و ثانياً مكمل حيات خانوادگي باشد نه تضعيف كنندهِ آن. توصيهِ ما به زنان فرهيختهِ لبنان آنست كه هر چه سريعتر از مرحلهِ دوم عبور كنند و به مرحله سوم برسند وگرنه زماني به اين نتيجه خواهند رسيد كه تشويق زنان به حضور در عرصههاي اجتماعي به قيمت ناديده گرفته شدن خانواده، مادري و همسري بوده و عملاً نقش سازندهاي هم در حيات اجتماعي ايفا نشده است.
3ـ هجوم غرب به ما بيش از آن كه هجوم سياسي باشد، فرهنگي است و همه ما بايد توجه كنيم كه تحت هجوم مفاهيم وارداتي و تسلط چارچوبهاي نظري آنها قرار نگيريم و مسائل و مشكلات خود را از دريچهِ نگاه آنان تحليل نكنيم.
در ادامهِ جلسه در موضوع حجاب زنان در ايران و علت عدول حكومت از اين موضوع و موضوع تابعيت زنان و كودكان پرسش شد كه خانم علاسوند به آنها پاسخ داد. پرسشهايي نيز در رابطه با تاثير عنصر زمان و مكان در تغيير قوانين زنان به سمت برابري و نسبت به مسائل مطرح شده بيان شد كه متاسفانه با اتمام وقت جلسه فرصت پاسخگويي فراهم نشد.
در اين جلسه نمايندگان مجلس نسايي علاقمندي زيادي به برقراري رابطه مستمر با ما ابراز ميكردند. يكي از آنان كه يك بار به ايران سفر كرده بود، امنيت در ميان شهروندان ايران را بيش از كشورهاي ديگر حتي امريكا ميدانست. برخي از آنان علاقمند ديدار از ايران بودند. از درخواستهاي ديگر آنان اين بود كه قوانين احوال شخصيه ايران در يك جدول مقايسهاي با كشورهاي عربي تنظيم شود تا بتواند با دقت بيشتري وضع حقوق زنان در ايران را با كشورهاي اسلامي مقايسه كنند.
بازتاب مناسبي از ايران وجود ندارد
خانم عفاف حكيم بعد از كنفرانس پكن )1995( به اين نتيجه رسيده است مسلمانان كه در طرح مباحث زنان از دنيا عقب هستند. به همين دليل از تشكلهاي رسمي حزب ا... لبنان استعفا داده و NGO 3 در موضوعات اجتماعي، خيريه و فرهنگي تشكيل داده است.
حكيم در سالهاي اخير چند بار به ايران سفر كرده است كه از ديدار خود از دفتر مطالعات زنان در سال 83 اظهار رضايت كرد و عنوان كرد كه اين ديدار بيشترين فايده را براي وي داشته است.
نكاتي كه عفاف حكيم در اين جلسه به آن اشاره كرده است عبارتند از:
1ـ ميدانيم كه در ساليان اخير زنان ايراني پيشرفتهاي بسياري كردهاند اما بازتاب مناسبي از ايران در اين زمينه مشاهده نميشود. چون گزارش جامعي از وضعيت زنان ايران به لغت عربي به دست ما نرسيده است.
2ـ در سفري كه به ايتاليا داشتم متوجه شدم كه فيلم مريم مقدس (محصول جمهوري اسلامي) به دليل استقبال فراوان مردم، در تمام شهرها به نمايش آمده و در تغيير نگرش آنها نسبت به اسلام موثر بوده است. بايد چنين كارهايي در سطح وسيعتر انجام شود.
3ـ علاقمنديم كه دوره كاملي از نشريات علمي و ديني چاپ ايران را داشته باشيم.
ارتباط با غرب
در ادامهِ سفر، ديداري با مسئولان معهد عالي سيده زهرا برگزار شد. اين مدرسه علاوه بر مقطع عمومي، دورهِ تخصصي قرآن و تفسير و فقه و اصول را نيز برگزار كرده است. و دورهِ تخصصي فلسفه و كلام اسلامي را در دستور كار خود دارد. در اين جلسه كه با حضور 10 نفر از مسئولان مدرسه عالي سيده زهرا برگزار شد، مسئولان و اساتيد دفتر مطالعات و تحقيقات زنان گفت:
ـ در دهههاي اخير، نظام سرمايهداري اهتمام بسياري در تكثير و تقويت سازمانهاي غيردولتي كرده است تا مفاهيم مورد نظر خود را در تمام جهان به عنوان قدر متيقن مطرح و شاخص رشد و توسعه زنان را براساس نگرش خود تدوين نمايد. از سوي ديگر، ظرفيت سازمانهاي غيردولتي به گونهاي است كه ميتوان در مسير توسعه مفاهيم ديني و ايجاد چالش در ادبيات حاكم از آن بهره برد.
در ادامهِ جلسه يكي از حضار مطرح كرد كه ارتباط با جهان غرب تماماً جنبهِ منفي نداشته است. در ارتباط با غرب بود كه ما متوجه شديم كه مشكلات زيادي داريم.
در پاسخ به طرح اين مسئله محمدرضا زيبايي نژاد گفت: هميشه ارتباط با جريانها و تفكرات نوين، پرسشها و چالشهاي جديدي پيش روي ما قرار ميدهد كه از جهت زمينهسازي براي پژوهشهاي نو و برداشتي تخصصيتر از منابع، مفيد است. اين فايده را البته نبايد به حساب مترقي بودن يك نظريه گذاشت. به عبارت ديگر، آثار مثبت يك ديدگاه غير از آثار مثبتي است كه بر طرح يك ديدگاه (هرچند ديدگاه غلط) مترتب ميشود.
ضرورت اهتمام به ترجمه آثار فارسي با موضوع زنان از جمله نكاتي بود كه مسئولين مدرسه عالي سيده زهرا نيز مانند ديگر مراكز و گروههاي لبناني مطرح كردند.
در همين رابطه، حجه`الاسلام والمسلمين سائلي مسئول حوزهِ علميه برادران بيروت نيز گفت: در كار ما يك خلل واضح وجود دارد و آن اين كه تشكيلاتي كه اطلاعات و تحليلهايي را كه در قم توليد ميشود به اينجا برساند، موجود نيست. ما نياز به يك تشكيلات مركزي داريم كه اولاً تمام فعاليتهاي انجام شده پيرامون زن را گردآوري و به كشورهاي مختلف توزيع كند تا علاوه بر ارتقاء سطح اطلاعات، از دوباره كاري جلوگيري شود. ثانياً: به تبادل آراء و ديدگاهها اقدام كند. ثالثاً زمينهساز مشاركت مراكز مختلف در فعاليتها، بر حسب استعدادهايشان، باشد. اين وظيفهاي است كه بر دوش حوزه علميه قم سنگيني ميكند.
وي در ادامه گفت: از سوي ديگر ميشنويم كه در ايران كنفرانسهايي در موضوع زن برگزار ميشود اما تاكنون نشنيدهايم كه از لبنان كساني به اين همايشها دعوت شده باشند. لازم است زمينه حضور برخي از پژوهشگران ما در كنفرانسهاي بينالمللي فراهم شود.
در ادمه با توجه به بازتابهاي جهاني به ويژه در بين كشورهاي اسلامي در مورد ايران اين پرسش مطرح شد كه آيا جمهوري اسلامي در مورد اجراي حكم حجاب عقبنشيني كرده است؟
در پاسخ، عنوان شد كه قوانين جمهوري اسلامي در موضوع حجاب تغيير نكرده است اما سياستهاي دولت اصلاحات به گونهاي بود كه توجه خاص خود را به اولويتهاي ديگري معطوف ميداشت كه نتيجهِ آن تسامح و تساهل در مقابل بدحجابي بود.
در پايان جلسه، حضار علاقمندي خود را به تقويت ارتباط با مراكز تخصصي ايران ابراز داشتند.
نگاه سنتي و مدرن به زن
در ديدار با خواهران هيئت نسائيه و طلاب بعلبك، مسئول دفتر مطالعات زنان به طرح مباحثي در موضوع زنان پرداخت. در اين جلسه كه 150 نفر از خواهران حضور داشتند مطالبي مطرح شد كه خلاصهِ آن عبارتست از:
امروزه دو نگاه نسبت به زن مطرح است. نگاه سنتي كه كم و بيش زنان را تحقير ميكند، توانمنديهاي آنان را ناديده ميانگارد و برنامهِ مشخصي براي كارآمدي و عزتمندي زنان ارايه نميكند. در نقطهِ مقابل آن، نگاه مدرن به زن است كه با تاكيد بر برابري انساني زن و مرد، هويت زنانه را ناديده ميانگارد و با طرح مفاهيمي چون آزادي (به مفهوم ليبراليستي)، فردگرايي و نسبيتگرايي، ارزشهاي اخلاقي را به محاق ميبرد. وظيفهِ ما آن است كه نگاه سومي نسبت به زن مطرح كنيم كه در ضمن توجه به برابري انساني و ارزشمندي مشترك زن و مرد به شناخت حوزههاي تفاوت و كار ويژههاي هر يك از دو جنس اهتمام نمايد و ضمن پذيرش تفاوتهاي استعدادي سياستهاي خود را به گونهاي ارايه كند كه به كارآمدي، ارزشمندي و عزتمندي زن بيانجامد.
وظيفهِ ما آنست كه نگاه نظاممند دين را نسبت به زن و خانواده مطرح كنيم. در اين نگاه به جاي تاكيد بر برابري گزارهاي زن و مرد (برابري در تك تك جزئيات) به برابري مجموعي (ارزشمندي مشترك مجموع آموزههاي حقوقي زن و مرد) متمايل ميشويم و عدالت را در نگاهي مجموعي به آموزههاي دين جستجو ميكنيم. (در نگاه ما زن مهمترين عامل كنترل مصرف و توسعه عفاف و ارزشهاي اخلاقي است.) براي دستيابي به ديدگاه نظاممند دين بايد نگاه خود را از توجه به جزئيات به نگاهي مجموعنگر ارتقا دهيم.
در دهههاي اخير سعي نظام سلطه آن بوده است كه زن از مهمترين عامل كنترل مصرف به بزرگترين عامل مصرفيگرايي و از مهمترين عامل توسعه مفاهيم اخلاقي به مهمترين عامل انحطاط اخلاقي تبديل شود. اين خط مسئوليت زنان فرهيخته را در عصر حاضر بيشتر ميسازد.
از وظايف ما در حال حاضر آن است كه با ترسيم اصول ديدگاههاي ديني در مورد زن و رسالت زن در عصر حاضر ادبياتي در دفاع از زنان ايجاد كنيم كه تمام زنان جهان اسلام بتوانند با اخذ اصول مشترك و تطبيق آن با شرايط بومي و منطقهاي خود، به حل مشكلات بپردازند.
چالشهاي ازدواج و خانواده در لبنان
با توجه به اينكه منطقهِ جنوب لبنان كه مركز اصلي تجمع شيعيان است، تا سال 2000 ميلادي در اشغال اسرائيل بوده است، حوزهِ علميه خواهران و تشكيلات فرهنگي منطقه تازه شكل گرفته است. در جلسهاي كه حدود 30 نفر از مسئولان فرهنگي و خواهران فعال منطقه حضور داشتند، موضوع بحث به نظاممندي دين اختصاص داده و اشاره شد كه مشكلاتي كه براي ما پيش ميآيد غالباً ناشي از اين مسئله است كه تنها به برخي از آموزههاي دين عمل ميكنيم. دين، مجموعهاي از آموزههاي حقوقي، اخلاقي و اعتقادي است كه تنها در صورتي كه به تماميت آن عمل شود، سعادت انسان را تامين خواهد كرد.
در حاشيه اين ديدار، مسئولان فرهنگي منطقه (آقايان) نكاتي را درباره وضعيت خانواده در لبنان مطرح كردند.
ايشان اظهار داشتند كه در لبنان تامين جهيزيه بر عهدهِ مرد است و به دليل شرايط بد اقتصادي، اين موضوع از موانع ازدواج به حساب ميآيد و برخي از جوانان مجبورند براي تامين هزينههاي ازدواج، چند سال در كشورهاي خليج به فعاليت بپردازند و نيز در فرهنگ شيعيان لبنان هم ازدواج موقت بسيار منفي و گاه بدتر از روابط نامشروع است. مسئولان فرهنگي منطقه يكي از موانع ازدواج جوانان را هزينههاي بالاي ازدواج به دليل تشريفاتي بودن آن دانستند و عنوان كردند كه به دليل مشكلات اقتصادي در لبنان زنان هم اگر بتوانند، كار ميكنند.
چند نكته:
1ـ حضور چند روزهِ ما در لبنان اين احساس را تقويت كرد كه لبنان استقلال و تماميت ارضي خود را به انقلاب اسلامي و امام(ره) مديون است.
سنگ بناي تشكيل حزبالله در لبنان و فعاليتهاي فرهنگي در دههِ اخير حس مقاومت را در مردم لبنان تقويت و زمينهساز خروج اسرائيل از سرزمينهاي اشتغالي شده است. بدين لحاظ دشمني زائدالوصف اسرائيل با ايران كاملاً موجه مينمايد.
2ـ با آنكه ظواهر اسلامي در پوشش بانوان لبناني چندان رعايت نميشود، شبكههاي تلويزيوني سكس را ترويج ميكنند و زنان نيز در معابر عمومي با وضع نامطلوبي ظاهر ميشوند، اما در طول اقامت يك هفتهاي به ارتباط دختر و پسر در محيطهاي عمومي برخورد نكردم. دختران يا با دختران ديگر و يا همراه اعضاي خانواده رفت و آمد ميكردند.شايد بتوان حدس زد كه به دليل وجود مراكز فحشا و بالا بودن ميزان دسترسي جوانان به سطح بالاتري از سكس، جامعه به مراتب ابتدايي سكس، كمتر واكنش نشان ميدهد.
3ـ شاه بيت سخنان تمام گروهها و مراكز لبناني ضرورت اهتمام به موضوع ترجمه آثار علمي به زبان عربي بود."
- تاریخ:
- ۱۳۹۹/۰۴/۲۳
- کلمات کلیدی:
معرفی کتــــاب
مطالب ویژه
آخرین مطالب
سنخبندی عاملیت زنان در جنگ تحت تاثیر روایتهای سیاسی-اجتماعی است
بازنمایی نقش زنان در دفاع مقدس به شرایط اجتماعی روز بستگی دارد
مسئلهمندی پژوهشگر او را در بیان واقعیتهای مگو یاری میکند
در روایت کنشگری زنان صدای قلبشان را بشنویم
زنان انتخاب گر
ارتباط با ما
- آدرس : تهران بلوارکشاورز،خیابان نادری ، کوچه حجتدوست پلاک ۵۶
- تلفـن: ۸۸۹۸۳۹۴۴ (۰۲۱)
- فکس: ۸۸۹۸۳۹۴۴ (۰۲۱)
- hawra@wrc.ir
